Merhaba,

Bu yazım, Hücre konusunun son yazısı olacak. Bugün anlatacağım konunun adı; Mitoz ve Mayoz Bölünmenin Farkları‘dır. Öncelikle, Mitoz da Mayoz da bölünme çeşitleridir. Fakat bilindiği üzere iki bölünmede de farklı amaçlar ve sonuçlar vardır. Bu farklılıkları incelemeye ne dersiniz?

Mitoz Bölünme:

• Vücut hücrelerinde görülür.
• Sonucunda iki yeni hücre oluşur.
• Oluşan hücreler, ana hücrenin aynısı olur.
• Kromozom sayısı değişmez.
• Tek aşamada gerçekleşir.
• Tek hücreli canlılarda üremeyi, çok hücreli canlılarda ise; büyümeyi, gelişmeyi ve onarımı sağlar.
• Bir hücre, Mitoz Bölünme geçirdikten sonra tekrar geçirebilir.
• Parça değişimi olmaz.
• Canlı çeşitliliği sağlanmaz.

Mayoz Bölünme:

• Üreme ana hücrelerinde görülür.
• Sonucunda dört yeni hücre oluşur.
• Oluşan hücreler, ana hücreye benzemez.
• Kromozom sayısı yarıya iner.
• İki aşamada gerçekleşir.
• Üreme hücrelerinin oluşumu sağlanır.
• Bir hücre, Mayoz Bölünme geçirdikten sonra tekrar geçiremez.
• Parça değişimi olur.
• Canlı çeşitliliği sağlanır.

Merhaba!

Yazıma hoş geldiniz. Bugün size Mayoz Bölünme’yi açıklayacağım. Evrelerini ve özelliklerini anlatacağım. Mayoz Bölünme ile ilgili günlük hayatımdan size anlatacağım bir şey yok ama umarım yazımı beğenirsiniz…

Mayoz Bölünme Nedir?

Mayoz bölünme, çok hücreli canlılarda üremeyi sağlar. Üreme hücreleri (sperm ve yumurta) Mayoz Bölünme sayesinde oluşur. Canlı çeşitliliğinin oluşmasını sağlayan bir bölünmedir. Parça değişimi olunca parçalar karışır böylece çok hücreli canlılar üreme yaparken canlı özellikleri farklı olur.

Mayoz Bölünmenin Evreleri

Mayoz Bölünme’nin 2 ayrı aşaması vardır; Mayoz I ve Mayoz II, bu aşamaların adlarıdır.

Mayoz I:

1. Evre:

Hazırlık evresidir. DNA kendini eşler. Organellerin sayısı artar. Mitozun ilk evresine benzer.

2. Evre:

İğ iplikleri oluşur. Homolog kromozomlar arasında parça değişimi olur. ( Anne ve babadan gelen genetik özellikleri aynı olan kromozomlar.) Bu sayede genetik çeşitlilik sağlanır.

3. Evre:

Homolog kromozomlar ekvatoral düzleme dizilir.

4. Evre:

Homolog kromozomlar iğ iplikleri ile farklı kutuplar çekilir.

5. Evre:

Hücre boğumlanmaya veya ara lamel oluşturmaya başlar. Kromozom sayısı yarıya iner. Bölünme sonucunda birbirinden farklı iki yeni hücre oluşur.

Mayoz II:

Mayoz Bölünme’nin 2. aşaması, Mitoz Bölünme’ye benzer. Fakat hazırlık evresi olmaz. Yani, DNA kendini eşlemez. Farklı genetik özellikler kazanan kardeş kromatitler, bu aşamada ayrılır. Böylece birbirinden farklı, dört yeni hücre oluşur. Aynı zamanda kromozom sayıları yarıya düşer.

Mayoz Bölünme Sonucu ve Özellikleri:

• Üreme ana hücrelerinde görülür.
• Kromozom sayısı yarıya düşer.
• Bir bölünme sonucu, dört yeni hücre oluşur.
• Oluşan hücreler ana hücreden farklıdır. (Parça değişimi sayesinde.)
• Canlı çeşitliliği sağlanır.
• Üreme hücreleri oluşur.
• Bir canlı Mayoz Bölünme geçirdikten sonra tekrar geçiremez.

Merhaba!

Bugünkü yazımda, size hayatımızda çok önemli olan bir bölünmeden bahsedeceğim. Adı: Mitoz Bölünme. Hiç duydunuz mu? Konuya başlamadan önce, size her zaman yaptığım gibi bir şey anlatmak istiyorum. Fen dersinde, öğretmenimiz Mitoz Bölünme’ye başlayacağımızı söylediğinde, gerçekten çok önemli olduğunu düşünmemiştim. Ama konuyu anladığımda, aslında hayatımda gerekli olduğunu gördüm. Daha uzatmadan hemen konuya geçelim!

Mitoz Bölünme Nedir?

Mitoz Bölünme; Tek hücreli canlılarda üremeyi, Çok hücreli canlılarda ise büyümeyi, gelişmeyi ve onarımı sağlar. Bir hücre ancak olgunlaşırsa Mitoz Bölünme geçirebilir. Hücrenin hacmi arttıkça çekirdek hücreyi kontrol edemez hale gelir. Bu yüzden bölünme emri verir. Mitoz Bölünme 2 aşamada gerçekleşir. (Çekirdek ve Sitoplazma Bölünmeleri)

ÖRNEKLER: Bakterilerin çoğalması, Yaralanan parmağımızın iyileşmesi, Bir çocuğun boyunun uzaması.

Mitozun Evreleri

Mitoz Bölünme’nin 5 evresi vardır; İnterfaz, Profaz, Metafaz, Anafaz ve Telofaz.

İnterfaz:

Diğer adı hazırlık evresidir. İnterfaz Evresinde, DNA kendini eşler. Böylece sayısı 2 katına çıkar. Organellerin sayısı da artar. Enerji üretimi ve tüketiminin hızında artış olur.

Profaz:

Kromozomlar oluşur. (Kromozomlar, kromatitlerin bölünme sırasında kısalıp kalınlaşması ile oluşurlar.) Kromozomlar, iğ ipliklerine tutunur. Çekirdek bölünmesi başlar.

Metafaz:

Kromozomlar, ekvatoral düzleme yani hücrenin ortasına dizilirler.

Anafaz:

Hücre boğumlanmaya ve ara lamel oluşturmaya başlar. Kardeş kromatitler iğ ipliklerine tutunur. İğ iplikleri sayesinde farklı kutuplara çekilirler.

Telofaz:

Kardeş kromatitleri farklı hücrelere yerleştirilir. Yani, her şey eşit ve aynı bir şekilde iki yeni hücreye dağılır. Oluşan yeni 2 hücrenin DNA miktarı ve kromozom sayıları ana hücrenin aynısı olur.

Mitoz Bölünme Sonucu ve Özellikleri

• Tüm canlılarda görülür.
• Tek hücreli canlılarda, üremeyi sağlar.
• Çok hücreli canlılarda; büyümeyi, gelişmeyi ve onarımı sağlar.
• Vücut hücrelerinde görülür.
• Kromozom sayısı düşmez.
• Bir bölünme sonucunda 2 yeni hücre oluşur.
• Oluşan hücreler ve ana hücre birbirine tamamen benzer.
• Canlı çeşitliği Mitoz Bölünme ile sağlanamaz.
• Bir canlı Mitoz Bölünme geçirdikten sonra tekrar geçirebilir.

Biliyor Musunuz?

“Vücudunuzdaki hücreler, her gün 2-3 defa mitoz bölünme geçirmektedir.”

Evrim Ağacı

Merhaba,

Bugün sizinle 5. yazımı paylaşmak istiyorum. Bu konumun adı “Hücrenin Organelleri“‘dir. Önceki yazımda anlatmış olduğum “Hücrenin Kısımları” konusunda size sitoplazmada organeller bulunduğunu anlatacağım.Bu konuda organellerin ne olduklarını, özelliklerini ve görevlerini yazacağım.

Organel Nedir?

Organeller; yaşamsal faaliyetlerin oluştuğu yerlerdir. Organeller, elektron mikroskobu denilen mikroskoplar sayesinde görülebilir. Bitki ve hayvan hücrelerinde bulunan organeller farklı olabilir.

Organeller

• Ribozom: Protein sentezidir. En küçük organeldir. Bitki hücresinde ve hayvan hücresinde bulunur.

• MİTOKONDRİ: Enerji santrali/merkezidir. Yani enerji üretir. Mito çikolatasından aklınıza gelebilir çünkü çikolata bize enerji verir. Bitki ve hayvanda da bulunur.

• ENDOPLAZMİK RETİKULUM: Madde taşımada görevlidir. Aklınızda, servis şöförü diye kodlayıp hatırlayabilirsiniz. Hem bitki hem de hayvanda bulunur.

• GOLGİ CİSİMCİĞİ: Salgı üretiminden sorumludur. Aynı zamanda paketleme de yapar. Hem bitki, hem de hayvan hücresinde bulunan bir organeldir. Aklınızda, süngere benzediğini düşünebilirsiniz.

• KOFUL: Hücrede, depolama görevinden sorumludur. Hayvan hücrelerinde; küçük ve çok sayıda bulunur. Bitki hücrelerinde ise, büyük ve az sayıda bulunur.

• KLOROPLAST: Sadece bitki hücresinde bulunur. Fotosentez yapar. Bu sayede besin ve oksijen üretir. Bitkiye yeşil rengini verir.

• LİZOZOM: Sadece hayvan hücresinde bulunur. Görevi; hücre içi sindirimdir. Bazı ilkel bitki hücrelerinde de görülebilir.

• SENTROZOM: Sadece hayvan hücresinde bulunan bir organeldir. Görevi, bölünmedir. İğ ipliklerini oluşturur.

Sadece Hayvan Hücresi: Sentrozom ve Lizozom

Sadece Bitki Hücresi: Kloroplast

Merhaba,

Bloğumdaki 4. yazıma hoş geldiniz! Bugün size yeni bir konudan bahsetmek istiyorum. Adı; Hücre. Hiç duydunuz mu? Ben dürüst olmak gerekirse bu seneye kadar duymuştum ama hiç bu kadar derinden bilgi sahibi olmamıştım. Bu konuyu çok ilgiyle dinledim, umarım siz de benim kadar ilgi duyarsınız…

Hücre ve Kısımları

Hücre Nedir?

Hücre, canlılık gösteren en küçük yapı birimidir. İnsan vücudunda bir çok hücre bulunur. Tek hücreli ve çok hücreli canlılar vardır. Tüm canlılar hücrelerden oluşur. Fakat hücreler farklılıklar gösterebilir. Örneğin; hayvan ile bitki hücreleri birbirlerinden çok farklıdır.

Hücrenin Temel Kısımları:

• Hücre Zarı
• Çekirdek
• Sitoplazma

Hücre Zarı:

Hücre Zarı; canlıdır. Hücreyi bulunduğu ortamdan ayırır. Dış etkilerden hücreyi korur. Hücreye şekil verir. Esnek ve seçici-geçirgen bir yapıdadır. Bu sayede hücre için faydalı maddeleri içeri geçirir, zararlı maddeleri dışarıda bırakır. Üzerinde porlar denilen delikler bulunur. Karbonhidrat, yağ ve proteinden oluşur.

Çekirdek:

Çekirdek; hücrenin merkezindedir veya merkeze çok yakın bulunur. Hücrenin yönetim ve kalıtım merkezi olarak adlandırılır. Hücrede, büyüme, gelişme, bölünme, solunum, boşaltım vb. faaliyetlerden sorumludur. İçinde çekirdekçik ve çekirdek sıvısı denilen maddeler bulunur. DNA, çekirdeğin içinde bulunur. (DNA= tüm kalıtsal özellikleri kayıt eder.)

Sitoplazma:

Sitoplazma; hücre zarı ile çekirdek arasını doldurur. Yumurta akı kıvamındadır. Yarı akışkan bir sıvıdır. Hücredeki yaşamsal faaliyetlerin (madde iletimi, enerji üretimi ve boşaltım gibi) yapılmasını sağlayan organeller sitoplazmada bulunur. Sitoplazma içindeki organeller ancak mikroskop ile görülebilir.

Biliyor Musunuz?

“Derinizin tüm hücreleri her 27 günde bir yenilenir.”

“Her bir dakikada vücudunuzda 300 milyon hücre ölüyor.“

Onedio

Merhaba,

Yıldızların hiç nasıl bir yaşam sürdüğünü merak ettiniz mi? Yıldızların nasıl öldüğünü, veya neye dönüşeceklerini hiç araştırdınız mı? Ben de, ailemle bir film izleyince, yıldızların da hayatları olduğunu öğrendim. Bu yazımda, size yıldızlar ve yaşamları hakkında bilgi vereceğim.

Yıldızlar Nelerden ve Nasıl Oluşur?

Yıldızlar; doğar, yaşar ve ölür. Yıldızlar, gaz atomları ve toz parçacıklarından oluşan Bulutsu(Nebula)’nun içinde oluşan patlamalar sayesinde oluşurlar. Büyük ve küçük kütleli yıldızların farklı yaşam süreçleri vardır. Yıldızların ömürleri, kütleleri ile ters orantılıdır. Büyük kütleli yıldızlar daha az süre yaşarken, küçük kütleli yıldızlar daha uzun süre yaşar.

Yıldızların Özellikleri

1. Isı ve ışık kaynağıdır.
2. Sıcaklardır.
3. Kütleleri çok fazladır.
4. Gökyüzünde konumları asla değişmez.
5. Dünya’dan uzaktadırlar.
6. Farklı renklerde bulunurlar.
7. Tek ya da takım halindedirler.
8. Doğar, büyür ve ölürler.
9. Işıkları titreşimli görünür.

Yıldızların Yaşamı

Yıldızların hepsi, Bulutsu (Nebula)’nun içinde oluşan patlamalar sonucu oluşur. Fakat yıldızların hepsi aynı değildir ve hepsi aynı süreçlerden geçmez. Yıldızların bazıları büyük iken bazıları küçüktür. Büyük yıldızlar doğduktan sonra Süper Dev‘e dönüşür. Bu aşamadan sonra Süpernova patlaması geçirirler. Sonunda ise; ya Nötron Yıldızı‘na ya da Kara Deliğe dönüşürler. Küçük kütleli yıldızlar, Kırmızı Dev‘e dönüşürler. Kırmızı Dev’den sonra ise Gezegenimsi Bulutsu adı verilen bulutsulara dönüşürler. En sonunda Beyaz veya Siyah Cüce‘ye dönüşürler.

Biliyor Musunuz?

“Bir yıldızın ömrünü, gelişimini açıklamak için 1910 yılında 2 bilim insanı olan; Hollandalı kimyager ve astronom Ejnar Hertzsprung ve Amerikalı astronom olan Henry Norris Russell tarafından oluşturulan HR Diyagramı’nı kullanıyoruz.”

Astrofizik ve Kozmoloji Yazı Dizisi

Merhaba,

Önceki yazımda anlatmış olduğum “Teknoloji İle Uzayın İlişkisi” konusundan sonraki yazıma hoş geldiniz! Bu yazımda size Uzay Kirliliği‘ni anlatacağım. Bir hafta önce, okulumuzda çevre kirliliği ile hava kirliliğinden bahsettiğimizde düşünmeye başladım. Acaba uzayda da kirlilik var mıydı? Bunun üzerine araştırmalarımı başlattım.

Konuya başlamak gerekirse, uzay kirliliği uzaya fırlatılan veya uzaya götürülen, görevi bitmiş ya da parçalanmış roket, uzay mekiği vb. uzay araçlarının yeryüzüne dönemeyip gezegenlerin etraflarında başıboş bir şekilde dolaması ile oluşur.

Uzay Kirliliğinin Sonuçları Nedir?

Uzay kirliliği yüzünden; atıklar ve meteorlar çarpışabilir. İnsanlı veya insansız olan uzay araçları zarar görebilir. Atıklar Dünya’ya çarparak Dünya’nın dengesini bozabilir. Uzay araştırmalarını zorlaştırabilir.

Biliyor Musunuz?

“Uzaydaki en büyük parça kirliliği 2007’de Çin’in bir füzeyle kendi uydularını vurması sonucu oluşmuştu. Bunun sonucunda 3 bin izlenebilir parça ve 150 bin kadar parçacık uzaya yayılmıştı.”

” 2009’da bir Rus uydusu ile bir Amerikan uydusu çarpışmış, tonlarca uzay çöpü ortaya çıkmıştı.”

BBC Türkiye

Merhaba,

Bu, fen bloğumdaki ilk yazım. Bu yazımda, size Teknoloji ile Uzayın İlişkisi’nden bahsedeceğim. Öncelikle, teknoloji bildiğiniz üzere insanların hayatlarında ön planda rol oynuyor. Aynı zamanda teknoloji, uzay araştırmaları, uzay görevleri ve uzay araçlarının yapımına da yardım eder. Uzaya çıkmak için yapılan araçlarda teknoloji çok fazla kullanılır.

Uzay Araçları Nelerdir?

Roketler

Roketler, insansız, uzaya gönderilen araçlardır. Sadece bir kez kullanılabilirler. Uzaya uydu veya uzay aracı taşırlar. Roketlerin uç kısımları genelde hava direncini azaltacak şekilde yapılır. Roket gönderilerek yapılan uzay araştırmaları ilk olarak 20. Yüzyılda başlamıştır. Uzay araştırmaları, Sovyetler Birliği ile ABD’nin arasındaki uzay savaşı ile başlamıştır. Sovyetler Birliği, ilk yapay uydu olan Sputnik 1’i 1957 yılında roket ile fırlatmıştır.

Uzay Mekiği

Uzay Mekikleri, roketlere benzer bir şekilde uydu yerleştirmek için ve uzay ile ilgili bilgiler toplamak için yapılmıştır. İnsanlı uzay araçlarıdır. Tekrar kullanılabilirler. Uzaya fırlatılan ilk uzay mekiği, Columbia Uzay Mekiği’dir. 1981 yılında fırlatılmıştır. Mekiklerin Dünya etrafında aldıkları toplam yol Dünya ile Jüpiter’in arasından fazladır.

Uzay İstasyonu

Uzay İstasyonları sayesinde astronotlar uzayda uzun süre kalabilirler. Uyuma, barınma, yeme, içme gibi özelliklerini burada karşılarlar. Yörüngelerde dolanırlar. Astronotlar aynı zamanda burada araştırmalarını bitirirler. İlk uzay istasyonlarını Sovyetler Birliği, 1971 ve 1973 yıllarında fırlatmıştır. Uluslararası Uzay İstasyonu, bir sürü ülkenin desteği ile inşa edilmiş bir uzay istasyonudur.

Yapay Uydu

Yapay uydunun en büyük özelliği, insanlar tarafından yapılmalarıdır. Bu yapay uydular, Dünya yörüngesine yerleştirilirler. Bu araçlar sayesinde araştırmalar yapılır ve gezegenler/gök cisimleri hakkında bilgi edinilir. İlk yapay uydu Sputnik 1’dir. Yapay uyduların, bir çok çeşidi vardır. Uydu çeşitleri; Haberleşme Uyduları, Meteoroloji Uyduları, Anti Uydu- Silah Sistemleri, Astronomi Uyduları, Biyo Uydular, Gözlem Uyduları, vb…

Türkiye’nin Yapay Uyduları Nelerdir?

• Türksat 1B= Haberleşme (Görevini tamamlamış)
• Türksat 1C= Haberleşme (Görevini tamamlamış)
• Türksat 2A= Haberleşme (Görevini tamamlamış)
• Bilsat= Teknoloji Araştırma (Görevini tamamlamış)
• Türksat 3A= Haberleşme (Aktif)
• Rasat= Gözlem (Aktif)
• Göktürk-1= İstihbarat (Aktif)
• Göktürk-2= İstihbarat (Aktif)
• Türksat 4A= Haberleşme (Aktif)
• Türksat 4B= Haberleşme (Aktif)

Uzay Sondası

Uzaktan kumanda ile kontrol edilen, insansız uzay araçlarıdır. Uzay boşluğuna gönderilirler; fotoğraf çekerler, gök cisimleri ile ilgili bilgi edinirler ve toprak analizi yaparlar. İlk uzay sondası Ay’da kullanılmıştır. Sovyetler Birliği, 1959 yılında Luna 1 sondasını Ay’a göndermiştir. Fakat Luna 1, Ay’a inememiştir. Bir sondanın, Dünya dışında ilk kez başka bir gezegene inmesi, 1962 yılında olmuştur. Bu sondanın adı; Venera 7’dir.

Uzay Araştırmalarının Teknoloji İle Bağlantısı :

Uzay araştırmaları sayesinde birden fazla teknolojik alet geliştirilmiştir.

• MR Cihazları,
• Navigasyon Cihazı,
• Teflon,
• Hassas Termometre,
• Cep Telefonu,
• Kurşun Geçirmez Yelekler,
• Şeffaf Diş Teli

Kaynakça:

https://www.fenbilim.net/2014/07/7-sinif-fen-bilimleri-uzay-arastirmalari.html , Palme Yayınevi Akıllı Defter